Test cihazlarımız · Karabağlar / İzmir

Ekspertizde hangi cihazlar kullanılır? CCY test cihazlarımız

Ekspertizde her bulgu bir cihazın ölçümüne dayanır. CCY'nin test hattındaki cihazların neyi ölçtüğünü, hangi testte kullanıldığını ve neyi göstermediğini tek tek anlatıyoruz.

  • Güncelleme:
  • TSE-HYB belgeli
  • Ölçüme dayalı rapor
  • Onarım yapmayan, tarafsız
CCY test salonunda uzman, duvardaki ekran ve dizüstü bilgisayardan ölçüm verilerini izlerken; arkada sarı rampada ekspertiz yapılan otomobil
Test salonunda ölçüm verileri anlık olarak ekrana yansır
Kısa cevap

Ekspertizde fren için rulolu test standı, süspansiyon için EUSAMA platformu, yanal kayma plakası, boya kalınlık ölçer, dinamometre, elektronik arıza tespit cihazı, lift, akü test cihazı ve lastik diş derinlik ölçer kullanılır. TS 13805'in ikincil özetlerine göre bu cihazların çoğu HYB'li merkezde beklenir; ama hiçbir cihaz, operatörün yorumu olmadan tek başına yeterli değildir.

Oto ekspertizde hangi cihazlar kullanılır?

Bir ekspertiz raporunun değeri, arkasındaki ölçümün güvenilirliğine bağlıdır. "Gözle bakıldı, iyi görünüyor" bir kanaattir; "ön sağ tekerleğin fren kuvveti şu, soldaki şu, fark yüzde şu kadar" bir ölçümdür. CCY Oto Ekspertiz test hattında fren, süspansiyon, yanal kayma, boya kalınlığı, motor gücü ve elektronik arıza taraması gibi başlıkların her biri için ayrı bir cihaz kullanılır; bunlara lift, akü, lastik ve basınçlı hava ekipmanı eşlik eder.

Bu sayfa iki iş görür. Birincisi, CCY'deki cihazları tanıtır. İkincisi, başka bir merkezi değerlendirirken sorabileceğiniz soruları sıralar. Her cihaz için üç şey yazdık: ne ölçer, hangi testte kullanılır, neyi göstermez. Sonuncusu en az konuşulan ama en önemli olandır; çünkü bir cihazın sınırını bilmeyen kişi, rakamı olduğundan fazla ya da az ciddiye alır.

Fren, süspansiyon ve yanal kayma cihazları

Rulolu fren test standı

Rulolu fren test standı: sarı-siyah merdanelerin üzerinde duran iki otomobil ve ekrandaki fren kuvveti grafikleri
Rulolu fren test standı ve ölçüm sonuç sayfası

Ne ölçer: Tekerlekler merdanelerin üzerinde dönerken fren uygulanır; her tekerleğin fren kuvveti, aynı dingildeki sol-sağ fark, tur içi dalgalanma (yalpa), serbest bırakınca boşta sürtünme ve park freni etkisi ölçülür. Hangi testte: fren testi. Neyi göstermez: Balata ve disk kalınlığını doğrudan göstermez; sıcak fren, ıslak ya da paslı disk ve lastik basıncı sonucu etkileyebilir. Ekspertizdeki fren ölçümü, periyodik muayenedeki gibi yasal bir geçer-kalır kararı da değildir.

Süspansiyon (EUSAMA) test platformu

EUSAMA süspansiyon test platformunda kırmızı bir arazi aracı, tekerlek yakın planı ve ekrandaki dört tekerlek titreşim grafikleri
Süspansiyon platformu ve dört tekerlek titreşim grafikleri

Ne ölçer: Tekerlek titreşimli bir plakaya alınır; statik yük ile titreşim sırasındaki en düşük yük karşılaştırılarak tekerleğin yola tutunması yüzde olarak bulunur ve aynı dingildeki iki tekerlek kıyaslanır. Plaka dört tekerleğin ağırlığını da verir. Hangi testte: süspansiyon testi. Neyi göstermez: Amortisörün kesin teşhisini ya da kalan ömrünü; sonuç lastik basıncından, araç yükünden ve süspansiyon tasarımından etkilenir. Yüksek bir değer, tek başına her şeyin yolunda olduğunu göstermez.

Yanal kayma plakası

Yanal kayma plakaları üzerinde otomobiller ve ön ile arka dingil değerlerini m/km olarak gösteren ölçüm ekranı
Yanal kayma plakası ve ölçüm ekranı

Ne ölçer: Tekerleğin kayar plakadan geçerken yana sapmasını m/km cinsinden; esas olarak rot (toe) ayarına işaret eder. Hangi testte: yanal kayma testi. Neyi göstermez: Camber ve caster gibi diğer geometri açılarını, sapmanın nedenini ve aracın kaza geçirip geçirmediğini. 4 tekerlek geometri ölçümünün yerini tutmaz.

Motor ve elektronik cihazlar

Dinamometre (dyno)

Dinamometre merdanelerinde duran siyah otomobil ve ekrandaki güç-tork eğrisi
Dinamometre ve güç-tork çıktısı

Ne ölçer: Tahrik tekerleklerinde güç ve tork; aktarma kayıpları dahil motorun performans eğrisini. Hangi testte: dyno testi ve motor testi. Neyi göstermez: Aracın gerçek motor gücünü kesin olarak (düzeltme faktörleri ve kayıp tahmini devrededir) ve arızanın kesin teşhisini. Dört çeker, kapatılamayan çekiş ya da denge kontrolü olan veya testi riskli kılan araçlara uygulanmaz; bu araçlarda yol testi ve OBD verisiyle değerlendirme yapılır.

WOW online arıza tespit cihazı

WOW arıza tespit arayüzü ve dizüstü bilgisayar; direksiyon başında araç teşhis girişine bağlı kablo
WOW lisanslı elektronik arıza tespit yazılımı

Ne ölçer: OBD girişi üzerinden motor, ABS, airbag, klima ve uygun araçlarda otomatik şanzıman modüllerindeki hata kayıtlarını. Hangi testte: araç beyin kontrolü. Neyi göstermez: Hata kodu parça arızası demek değildir; silinmiş hataların tamamını ya da gerçek kilometreyi kesin olarak göstermez; üretici bayi sistemi değildir. Nadir modellerde bazı modüllere erişilemeyebilir; bu durum raporda belirtilir.

Würth CO₂ kaçak tespit (conta) kiti

CCY'nin Würth CO₂ kaçak tespit kiti: çantadaki test seti, mavi test sıvısı, iki tüplü cihaz ve soğutma sıvısı kabından numune alan uzman
Würth CO₂ kaçak tespit kiti

Ne ölçer: Soğutma sisteminin hava yastığındaki gazda CO₂ bulunup bulunmadığını; sıvı maviden yeşile ve sarıya döner. Hangi testte: conta testi. Neyi göstermez: Mavi renk contanın her koşulda sağlam olduğunu, sarı renk de contanın kesin yandığını kanıtlamaz; sızıntının yerini ve boyutunu da söylemez.

Gövde, araç altı, lastik ve akü cihazları

Boya-kaporta ölçüm cihazı

Kapıda boya kalınlığı ölçen cihaz ve CCY kaporta raporu örneği
Boya kalınlığı ölçümü ve kaporta raporu

Ne ölçer: Boya sisteminin toplam kuru film kalınlığını mikron cinsinden; çelik panelde manyetik, alüminyum panelde girdap akımı (eddy current) prensibiyle. Hangi testte: kaporta boya testi. Neyi göstermez: Plastik tamponlar bu cihazlarla ölçülemez; folyo (PPF) ya da kaplamalı parçalarda sonuç yanıltıcı olabilir. Mikron değeri tek başına karar değildir; panel karşılaştırması ve gözle kontrolle birlikte okunur. Fabrika boya kalınlığı da marka ve modele göre farklıdır.

Aşağıdaki tablo, geri kalan cihazları aynı üç soruyla özetler.

Diğer cihazlar: ne işe yarar, neyi göstermez?
CihazNe ölçer / ne işe yarar?Hangi testte?Neyi göstermez?
LiftAracı altından görmeyi sağlar; şasi uçları, podye, direkler, marşpiyel ve alt takım gözle incelenir.Araç altı ve şase kontrolüŞasinin milimetrik geometrik ölçümünü vermez; kendi başına bir ölçüm cihazı değildir.
Lastik diş derinlik ölçerDiş derinliğini milimetre cinsinden ölçer; TÜVTÜRK uygulamasında asgari değer 1,6 mm'dir.Lastik kontrolüLastiğin yaşını (DOT) ve iç yapısındaki hasarı göstermez.
Akü test cihazıAkünün yük altındaki davranışını ve şarj devresini ölçer.Akü kontrolüKalan ömrü kesin olarak tahmin etmez.
Fren hidrolik test cihazıFren hidrolik sistemine yönelik tamamlayıcı ölçüm.Fren testiTekerlek bazında fren kuvvetini vermez; fren test standının yerine geçmez.
KompresörBasınçlı hava sağlar; test öncesi lastik basıncı kontrolü gibi hazırlıklarda kullanılır.Fren, süspansiyon ve dyno testlerinin hazırlığıKendisi ölçüm yapmaz.
Bilgisayar altyapısıÖlçüm verilerini toplar ve rapora aktarır.Tüm testler ve raporKendisi ölçüm yapmaz; veri, cihazın ölçümü kadar güvenilirdir.

TS 13805'e göre HYB'li merkezde hangi ekipman beklenir?

TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB), TS 13805 "Karayolu Motorlu Taşıtları Test Merkezleri İçin Kurallar" standardına uygunluğu belgeler. Aşağıdaki özet standardın ana metnine değil, Kasım 2018 sürümünü anlatan ikincil bir kaynağa dayanır; kesin madde metni için TSE'den standardın kendisine bakılmalıdır.

Bu özete göre standardın EK A bölümü, merkezin sınıfına göre şu ekipmanı sayar: yanal kayma test cihazı, süspansiyon test cihazı, merdaneli fren test cihazı, araç kategorisine uygun dinamometre, lift ya da kanal ve kriko, arıza tespit cihazı, akü test cihazı, dijital lastik diş derinlik ölçer, lastik basınç saati, demir ve alüminyum yüzeyler için boya kalınlık ölçer, bilgisayar ve yazıcı, kompresör ve şartlandırıcı. Mafsal boşluk testi ve far ayar cihazı sınıfa göre opsiyoneldir. Listede yıldızla işaretli cihazlarda kalibrasyon en az yılda bir yapılır; tolerans örnekleri ise fren, yanal kayma, süspansiyon, akü, boya ve basınç ölçümlerinde ±%5, diş derinliğinde ±0,1 mm olarak verilir.

CCY açısından ne söylüyoruz?

CCY, TSE-HYB belgeli bir merkez olarak çalışır ve cihazlarının ölçüm doğrulukları düzenli olarak kontrol edilir. Yukarıdaki listeyi bir ölçüt olarak aktarıyoruz; kendi cihazlarımızı yukarıda tek tek anlattık. Bir merkezin belgesi, TSE'nin Belgeli Firmalar Sorgulama sayfasından firma adı ya da belge numarasıyla doğrulanabilir.

Bir ekspertiz merkezinde cihaz kontrol listesi: 10 soru

Başka bir merkezi değerlendirirken (bizi de dahil edebilirsiniz) şu soruları sorabilirsiniz:

  1. Merkez TSE HYB belgeli mi, belge TSE'nin belgeli firma sorgulama sayfasından doğrulanabiliyor mu?
  2. Fren ölçümü rulolu bir test standında, tekerlek bazında mı yapılıyor; yoksa yalnızca yol testi ya da gözle değerlendirme mi var?
  3. Süspansiyon ve yanal kayma testleri cihazla mı yapılıyor ve sonuç değerleri rapora sayısal olarak giriyor mu?
  4. Boya ölçümü hem çelik hem alüminyum yüzeye uygun cihazla mı yapılıyor? Ölçümün güvenilir olmadığı parçalar (plastik, folyolu ya da kaplamalı) raporda ayrıca belirtiliyor mu?
  5. Elektronik tarama hangi yazılımla yapılıyor ve erişilemeyen modül raporda yazılıyor mu?
  6. Cihazların ölçüm doğruluğu düzenli olarak kontrol ediliyor mu; kalibrasyon sorulduğunda net bir cevap alıyor musunuz?
  7. Dyno hangi araçlara uygulanıyor, hangilerine uygulanmıyor ve neden?
  8. Araç lifte alınıp altından gerçekten inceleniyor mu?
  9. Uygulanamayan test ve erişilemeyen modül raporda belirtiliyor mu, yoksa o satır boş mu bırakılıyor?
  10. Merkez onarım da yapıyor mu? Bulguyu kendi atölyesine yönlendirme ihtimali, raporun tarafsızlığını etkiler.

Bu soruları bize de sorabilirsiniz. Ekspertiz sırasında tesiste bulunup bulguları cihaz ekranında ve araç üzerinde kendiniz görebilirsiniz. Bir ekspertiz firmasını seçerken bakılacak diğer ölçütler için oto ekspertiz firması nasıl seçilir rehberimize göz atın.

Cihaz tek başına yetmez: operatör tecrübesi

Cihaz bir sayı üretir; o sayının ne anlama geldiğine insan karar verir. Aynı mikron değeri bir kapıda fabrika rötuşuna, başka bir kapıda sonradan yapılmış bir boyaya işaret edebilir. Aynı yanal kayma değeri yeni lastikli bir araçta başka, aşınmış rotilli bir araçta başka bir şey söyler. Cihazı kalibre etmek gerekli, ama yeterli değil: ölçümü yorumlayacak gözün de yetişmiş olması gerekir.

Ailemiz uzun yıllar kaporta, boya, motor ve alt takım işleriyle uğraştı; bir panelin altındaki dolgunun, kesilip kaynatılmış bir direğin ya da sonradan boyanmış bir kapının neye benzediğini elimizle yaptığımız işlerden biliyoruz. Bugün onarım yapmıyoruz; bu birikimi yalnızca bakmak ve ölçmek için kullanıyoruz. Personelimizin her biri kendi branşında (kaporta-boya, motor-mekanik, elektronik) uzmandır ve her aşama kendi uzmanı tarafından yürütülür. Cihaz verisiyle çelişen bir bulgu çıktığında ölçüm tekrarlanır.

Ekibimiz ve geçmişimiz hakkında hakkımızda sayfasında daha fazla bilgi var; testlerin tamamını tek randevuda isterseniz araç genel kontrolü kapsamını inceleyin.

Test hattını yerinde görün

Karabağlar oto ekspertiz merkezimiz Yeşillik Caddesi No:4'te. Cihazların başında bulgularınızı görmek, sorularınızı sormak ya da hangi kapsamın size uygun olduğunu öğrenmek için randevu alabilirsiniz; bütün test başlıklarını hizmetler sayfasında bulabilirsiniz.

Aracınızı CCY'de ölçtürün

Randevu için 0551 590 35 80 numarasını arayın veya WhatsApp'tan yazın. Randevu önerilir; çalışma saatlerimiz: Pzt–Cmt 08:00–19:00 · Pazar 09:30–15:30.

Sık sorulan sorular

Oto ekspertizde hangi cihazlar kullanılır?

Başlıca cihazlar şunlardır: rulolu fren test standı, süspansiyon (EUSAMA) test platformu, yanal kayma plakası, boya kalınlık ölçer, dinamometre, elektronik arıza tespit cihazı, lift, akü test cihazı ve lastik diş derinlik ölçer. CCY'de ayrıca fren hidrolik test cihazı, kompresör, bilgisayar altyapısı, Würth conta test kiti ve WOW lisanslı online arıza tespit sistemi kullanılır.

Ekspertiz cihazlarının kalibrasyonu yapılıyor mu?

TS 13805'in ikincil özetlerine göre listedeki yıldızlı cihazlarda kalibrasyon en az yılda bir yapılır. CCY'de cihazların ölçüm doğrulukları düzenli olarak kontrol edilir. Başka bir merkezde de kalibrasyon bilgisini sormanızı ve cevabın net olup olmadığına bakmanızı öneririz; çünkü ölçüm, ancak cihazı kadar güvenilirdir.

Boya ölçüm cihazı her yüzeyde ölçer mi?

Hayır. Manyetik cihaz yalnızca çelik panelde çalışır; alüminyum için girdap akımı (eddy current) prensibi gerekir. Plastik tamponlar bu cihazlarla ölçülemez. Folyo ya da kaplama olan parçalarda sonuç yanıltıcı olabilir. Bu nedenle mikron değeri, panel karşılaştırması ve gözle kontrolle birlikte yorumlanır.

Ekspertiz cihazı yanılabilir mi?

Her ölçümün bir sınırı vardır. Fren testi sıcak ya da ıslak diske, süspansiyon testi lastik basıncına, yanal kayma testi plaka kirine ve araç yüküne duyarlıdır. Bu yüzden cihaz verisiyle çelişen bir bulgu olduğunda ölçüm tekrarlanır ve sonuç, öteki testlerle birlikte yorumlanır.

Ekspertiz cihazları araç muayene istasyonundakiyle aynı mı?

Bazı ölçüm prensipleri benzerdir; örneğin rulolu fren standı muayene istasyonlarında da kullanılır. Ancak ekspertiz, yasal bir geçer-kalır kararı vermez; alıcıya aracın kontrol edildiği günkü durumunu gösteren bir ölçüm hizmetidir. Rapor, kontrol edildiği gün için geçerlidir ve bir ekspertiz raporu muayene raporunun yerini tutmaz.

Dyno testi her araca yapılır mı?

Hayır. Dyno, aracın tipine, çekiş sistemine ve mekanik durumuna bağlıdır. Dört çeker, kapatılamayan çekiş ya da denge kontrolü olan veya testi riskli kılan araçlara uygulanmaz; bu araçlarda yol testi ve OBD verisiyle değerlendirme yapılır. Uygulanmayan test raporda belirtilir; böylece hangi ölçümün yapılmadığını raporda görebilirsiniz.

TS 13805 nedir, HYB ne demek?

TS 13805, karayolu motorlu taşıtları test merkezleri için kuralları tanımlayan standarttır. TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) bir merkezin bu standarda uygunluğunu belgeler. Belge, TSE'nin Belgeli Firmalar Sorgulama sayfasından doğrulanabilir. Bu sayfadaki ekipman ayrıntıları standardın ana metnine değil ikincil özetlere dayanır; kesin bilgi için standardın kendisine bakın.

Cihazları ve bulguları yerinde görün.

Randevu için arayın ya da formu doldurun; aracınız için hangi cihazlarla hangi testlerin yapılacağını birlikte belirleyelim.