Ekspertiz raporu nasıl okunur? Bölümler, etiketler ve pazarlıkta kullanım

Ekspertiz raporu nasıl okunur? Bölümler ve okuma sırası

Araç ekspertiz raporu, merkezin aracı incelerken kaydettiği bulguların yazılı özetidir; kâğıt ya da PDF olabilir. Konut ekspertiz raporuyla karıştırmayın: burada söz konusu olan, ikinci el alıcısı için hazırlanan oto ekspertiz raporudur. Biçimi firmaya göre değişir ama çoğu rapor aynı iskeleti taşır: kimlik bilgileri, kaporta-boya şeması, mekanik ölçümler, elektronik tarama, iç donanım ve en sonda sonuç.

Raporu bölüm bölüm okuyun. Son sayfadaki sonuç cümlesi bir özettir; pazarlıkta işinize yarayacak bilgi, ara bölümlerdeki satırlardadır: hangi panelin boyalı, hangi bölgenin işlemli, hangi tekerleğin zayıf olduğu gibi.

Bölüm adları ve sırası firmaya göre değişir.

Rapor başlığı ve yasal asgari içerik: ilk bakılacak yer

İlk sayfadaki bilgi bloğu sıkıcı görünür ama doğrulama buradan başlar. Plaka veya şasi numarası, marka, model yılı ve kilometre elinizdeki araçla örtüşmeli. Raporda yazan kilometre, ekspertiz günü göstergede görülen değerdir; bu değerin gerçekliği ayrı bir konudur (kilometre sorgulama ve sayaç geri alma).

Galeri satışlarında kullanılan raporlar için Ticaret Yönetmeliği'nin (27.08.2024) 16. maddesi asgari içeriği sayar: aracın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model yılı ve kilometresi; ekspertiz işletmesinin Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) ve MERSİS numarası; yetki belgeli işletmenin bilgileri ve TSE standardında belirlenen diğer hususlar. TS 13805'in ikincil özetlerinde ayrıca iş yeri bilgileri, aracın geliş ve teslim tarih-saati, muayene sonuçları ile iş yeri yetkilisinin ve müşterinin imzası geçer.

Bu liste bireysel satışlarda zorunlu değildir, ama iyi bir rapor yine de bu bilgileri taşır. Düzenleyen işletmenin adı, HYB numarası ve tarih eksikse ya da okunmuyorsa soru sorun; HYB numarasını aşağıda anlatılan TSE sorgusuyla karşılaştırabilirsiniz.

Gerçek bir kaporta raporu nasıl okunur? CCY örneği

Aşağıdaki, CCY'nin 2016 tarihli bir kaporta raporudur; kişisel veriler kapatılmıştır. Rapor dört bölgeden oluşur ve her birinin okuma biçimi farklıdır.

1. Üst bilgiTarih ve saat, plaka, marka, model, yıl, kilometre ve şasi numarası alanları. Plaka ve şasi numarasını ruhsatla, kilometreyi göstergeyle karşılaştırın.
2. Araç şemasıHer panelin üzerinde bir etiket vardır: Orijinal, Local Boya, Boyalı ya da Değişmiş. CCY raporlarında "Local Boya" yazılır; sitemizde "lokal boyalı" diyoruz. Etiketler dış paneller içindir.
3. Kanaatimizce bölümüUzmanın serbest metinle yazdığı yorumdur. Şemaya sığmayan bilgiyi taşır: şase ucu, podye, direk, marşpiyel ve taban sacı gibi taşıyıcı bölgelerdeki işlemler, sök-tak parçalar, menteşe izi, tekerlek duruşu.
4. AltbilgiRaporun süresini ve kapsamını belirtir. CCY'nin kaporta raporunda ifade şöyledir: raporlar aracın kontrol edildiği gün için geçerlidir. Altbilgideki kapsam notlarını atlamayın.

Örnekten çıkan ders şu: şemadaki etiketler hikâyenin yalnızca dış yüzünü anlatır. Aynı raporun "Kanaatimizce" metni şemada görünmeyen taşıyıcı bölge işlemlerini sayıyor; ikisini birlikte okumak gerekir.

Kaporta-boya şeması nasıl okunur?

Şema aracı üstten gösteren bir çizimdir; her panelin yanında bir durum etiketi ya da rengi bulunur. Beş adımda okuyun.

1. Sayıya bakınTek kapıda işlem olması ile altı panelde işlem olması farklı hikâyelerdir.
2. Dağılıma bakınİşlemler bir bölgede (örneğin ön) toplanmışsa ön kısımdaki bir darbeyi düşündürebilir; tek bir yan panelde ise park çarpması, çizik ya da küçük bir temas da olabilir.
3. Simetriyi karşılaştırınSol ve sağ aynı paneller karşılaştırılır; fark yalnızca tek tarafta mı?
4. Taşıyıcıyı ayırınKapı, çamurluk, kaput gibi dış giydirme panellerle taşıyıcı bölge (podye, şase uçları, direk, marşpiyel) aynı ağırlıkta değildir.
5. Ölçümü kıyas olarak okuyunMikron değeri tek başına karar değildir; aynı aracın diğer panelleriyle karşılaştırılarak anlam kazanır.

Şemada "ölçülmedi" ya da "folyolu" gibi notlar görürseniz bunu "sorun yok" diye okumayın: plastik tamponlar manyetik ölçümle incelenemez, folyo veya kaplama altında ölçüm yanıltıcı olabilir. Etiketlerin ayrıntısı için boyalı, lokal boyalı ve değişen parça farkı yazısına, ölçümün nasıl yapıldığı için kaporta boya testi sayfasına bakabilirsiniz.

Durum etiketleri: orijinal, lokal boyalı, değişmiş, işlemli ne demek?

Mevzuat raporda boyalı ve değişen parça bilgisinin bulunmasından söz eder ama terimleri tanımlamaz. Etiketlerin anlamı bu yüzden firmadan firmaya değişir; Ticaret Bakanlığı'nın "ortak dil" getirmeyi öngören yönetmelik taslağı ise henüz yürürlükte değildir. Tablodaki tanımlar sade ve genel anlamlardır; elinizdeki raporu düzenleyen firmanın kendi sözlüğü farklı olabilir.

Mekanik bölümde dil değişir. İyi / Orta / Kötü bir parçanın ya da sistemin durumunu sıralar; Var / Yok sızıntı, ses ya da hata gibi sorulara cevap verir; Gerekli ise ek bir test ya da işlem gerektiğini işaret eder (örneğin sıkıştırma testi). Skala sayısal değildir; "Orta" ifadesinin nerede başladığını yine firma belirler.

Örnek rapor satırları ve nasıl okunacakları (temsilî)

Raporu pazarlıkta nasıl kullanırsınız?

Rapor, indirim istemenin ya da vazgeçmenin dayanağıdır; ama dayanak ancak satır satır kullanılınca işe yarar.

1. Bulguları üç gruba ayırınPazarlık konusu olanlar (lastik, balata, akü gibi aşınma kalemleri; dış panel boyası), ek inceleme gerektirenler (aktif hata kodu, belirgin fren farkı, yanal kayma sapması) ve karar noktası olanlar (taşıyıcı bölgede işlem, satıcının açıklayamadığı tutarsızlıklar).
2. Maliyeti öğreninOnarım gerektiren her bulgu için bağımsız bir servisten yazılı teklif alın. CCY onarım yapmadığı için bulguların maliyetinde çıkarı yoktur; maliyeti öğrenmek içinse onarımı yapacak tarafın teklifi gerekir.
3. Değer etkisini tartınDış paneldeki boya ile taşıyıcı bölgedeki işlem aynı ağırlıkta değildir; ikincisi hem güvenliği hem de aracın ileride satılabilirliğini çok daha fazla etkiler.
4. Pazarlığı satırla yapın"Rapordaki şu satır şu masrafı doğuruyor" demek, genel bir indirim istemekten daha ikna edicidir.
5. Kayıtlarla karşılaştırınBoyalı veya işlemli bulgular SBM hasar kaydıyla örtüşüyor mu? Örtüşmüyorsa satıcıdan yazılı açıklama isteyin.

Rapor okurken sık yapılan hatalar

• Yalnızca sonuç cümlesini okumak. Özet, bulguların yerini tutmaz.
• "Orijinal" yazan paneli kazasız saymak. Etiket yalnızca o panelle ilgilidir.
• Etiketleri başka firmanın sözlüğüyle okumak. "Lokal boyalı" bir firmada paneldeki küçük bir onarımı, bir diğerinde daha geniş bir durumu anlatabilir.
• "Ölçülmedi" ibaresini "sorun yok" saymak. Plastik, folyo ve kaplama yüzeyler farklı yöntemle ya da hiç değerlendirilmeyebilir.
• Mikron rakamını tek başına yorumlamak. Fabrika boya kalınlığı marka ve modele göre farklıdır; değer, aynı aracın diğer panelleriyle birlikte okunur.
• "Boyalı = kazalı" ya da "lokal = kazasız" demek. İkisi de doğru değildir; sebep sorulmadan sonuca varılmaz.
• Rapor tarihine bakmamak. Raporun kapsadığı an, aracın test edildiği gündür.
• Altbilgiyi atlamak. Kapsam dışı bırakılan konular ve raporun geçerlilik ifadesi çoğunlukla en altta yazar.

Ekspertiz raporu sorgulama: raporu ve firmayı nasıl doğrularsınız?

"Ekspertiz raporu sorgulama" aramasının arkasında üç ayrı ihtiyaç var; her birinin yolu farklı.

• Raporu düzenleyen firma yetkili mi? TSE'nin Belgeli Firma Sorgulama sayfasında firma adı, TS numarası ya da belge numarasıyla arama yapılır; belgenin durumu (yürürlükte, askıda, fesih) görünür. HYB belgesi barkodludur ve firma tarafından TSE portalından indirilir. Raporda yazan HYB numarasını bu sayfayla karşılaştırın; sonuç beklediğiniz gibi çıkmazsa firmadan belgenin kendisini isteyin.
• Rapor gerçekten o firmadan mı çıktı? Raporu düzenleyen işletmeyi arayıp tarih, plaka ve içeriği doğrulatın. Rapor numarasıyla sorgulama sunup sunmadığını da sorun; sunuyorsa bu, firmanın kendi sistemindeki bir hizmettir, resmî bir kayıt değildir.
• Aracın geçmişi nasıl? Hasar kaydı raporun konusu değildir; SBM üzerinden ayrıca sorgulanır. Adımlar tramer sorgulama rehberinde.

Devlet düzeyinde bir doğrulama sistemi gündemde: Ticaret Bakanlığı'nın 5 Mayıs 2026'da görüşe açtığı taslak, raporların Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi'ne (TEBS) kaydedilip QR kodla doğrulanmasını öngörüyor. Taslak yürürlükte değildir; bugün QR ile resmî doğrulama yapılamaz. Bir raporda "TEBS onaylı" gibi bir ifade görürseniz, sistem henüz kurulmadığı için firmaya sorun. Gelişmeleri yeni ekspertiz yönetmeliği yazısında takip edebilirsiniz.

Sigorta tarafında SBM'nin e-Devlet hizmetleri arasında "Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama" bulunur; ikincil kaynaklara göre yalnızca kişinin kendi poliçesiyle ilişkili kayıtlar için çalışır. Alım öncesi ekspertiz raporunu sorgulama aracı değildir.

Ekspertiz raporu geçerlilik süresi ne kadar?

Ekspertiz raporunun genel bir yasal geçerlilik süresi tanımlanmamıştır. Süreyle ilgili açık kural galeri satışlarındadır: Ticaret Yönetmeliği'nin 16/1. maddesine göre rapor satıştan önceki 10 gün içinde alınır. Bazı sayfalarda 3 gün gibi farklı süreler yazıyor; 27 Ağustos 2024 tarihli güncel yönetmelik metninde süre 10 gündür.

Bireyler arasındaki satışta yasal süre yoktur. Pratikte araç kullanıldıkça durumu değiştiği için satış gününe yakın bir rapor daha anlamlıdır; aylar önce yapılmış bir rapor aradaki kilometreyi, olası bir hasarı ve yeni arızaları kapsamaz. CCY'nin kaporta raporunun altbilgisi de aynı mantıkla, raporun aracın kontrol edildiği gün için geçerli olduğunu söyler. Konut ekspertiz raporunun süresi ise ayrı bir konudur ve araç raporları için bir ölçüt oluşturmaz.

Saklama yükümlülüğü de ayrıdır: galeri satışında satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az 5 yıl saklar.

Raporda hata çıkarsa: itiraz ve sorumluluk

Rapor gerçek durumu yansıtmıyorsa sorumluluk kimde? Galeri satışları için yönetmelik net: 16. maddenin beşinci fıkrasına göre raporun gerçek durumu yansıtmamasından ekspertiz işletmesi sorumludur; uyarı sonrası aynı yıl içinde tekrarlanan aykırılıkta işletmenin HYB'si iptal edilir ve işletme sahibine bir yıl yetki belgesi verilmez. Tüketicinin 6502 sayılı Kanun'daki ayıplı hizmet hakları da saklıdır.

Genel bir yol haritası şöyle olabilir:

1. Kanıtları toplayınRapor, ilan, yazışmalar, tarihler ve fotoğrafları saklayın.
2. Raporu düzenleyen firmaya yazılı bildirinHangi bulgunun hangi rapor satırıyla çeliştiğini belirtin, yeniden inceleme isteyin.
3. Satıcıya gecikmeden bildirinGizli ayıp fark edildiğinde satıcıya yazılı bildirim yapmak gerekir; ağır kusur ya da hile hâlinde zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.
4. Hukuki destek alınSüre ve başvuru yolu somut duruma göre değişir.

Taslak yönetmeliğe göre vatandaş rapora 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek, işletme 3 gün içinde sonuçlandıracak; ancak taslak yürürlükte olmadığından bu mekanizma bugün geçerli değildir.

CCY'de rapor sonuç anlatımıyla birlikte verilir

Ekspertiz sürecimizin son aşaması rapor ve sonuç anlatımıdır: bulguları sizinle birlikte okur, hangisinin pazarlık konusu, hangisinin ek inceleme gerektirdiğini anlatırız. Kaporta raporumuzda araç şeması üzerinde panel bazında Orijinal, Lokal Boyalı, Boyalı, Değişmiş gibi durumlar ayrı gösterilir; dış panel boyası ile taşıyıcı bölgedeki işlem birbirinden ayrı değerlendirilir. Fren, süspansiyon ve yanal kayma ölçümleri ile elektronik tarama sonuçları ise ilgili cihazlı testlerden gelir: fren testi, süspansiyon testi, yanal kayma testi ve araç beyin kontrolü. Kapsamın ayrıntısı için randevuda bilgi alabilirsiniz.

CCY onarım yapmaz, alım-satıma aracılık etmez; raporun tek işlevi aracın durumunu ölçüp yazmaktır. Tesisimiz Karabağlar'da; genel bilgi için Karabağlar oto ekspertiz ana sayfasına, kapsam seçimi için araç genel kontrolüne, fiyat çerçevesi için oto ekspertiz fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.

Google işletme profilimizde 4,7 / 5 ortalama puanla 300'ü aşkın Google yorumu bulunuyor (Ekim 2026). Tüm yorumları Google Haritalar'da görün.